Lęk przed pierwszą spowiedzią - jak pomóc dziecku?

Dziecko i grzech – to trudne połączenie. W większości wypadków grzechy dzieci komunijnych są bardzo lekkie i gdyby dotyczyły dorosłego, mogłyby nawet nie zostać uznane za grzech.

Dla dziewięcioletniego dziecka spowiedź, czyli wyznanie swoich grzechów przed kapłanem, to ogromne przeżycie. Przed kapłanem, osobą nieznaną sobie, musi wyznać grzechy, które popełniło. Dzieci skupiają się zazwyczaj na formułkach, na tym, by niczego nie pomylić, nie zapomnieć. Trzeba dziecku wyjaśnić, że istota spowiedzi nie tkwi w wyuczonych regułkach i jeżeli coś pomyli, to kapłan mu na pewno pomoże. Dziecko musi zrozumieć, że spowiedź polega nie tylko na wyznaniu przed konfesjonałem swoich grzechów, ale przede wszystkim na szczerym żalu za popełnione grzechy i mocnym, prawdziwym postanowieniu poprawy.

Zarówno Kościół, jak i rodzice muszą wspólnie przygotować dziecko do sakramentu spowiedzi, tak by nie dominowały tu negatywne emocje, lęk i obawy. Kościół przygotowuje dziecko od strony duchowej, a najczęściej siostry zakonne uczą dzieci, jak się zachować. W praktyce robione są próby spowiedzi, gdzie w roli spowiednika występować może znana dziecku siostra, a nawet dzieci z dziećmi ćwiczą to w parach – im więcej takich prób, tym bardziej dziecko oswaja się z nową sytuacją spowiedzi.

Rodzice mają też swoje ważne zadanie, co więcej, mają nawet więcej szans niż kapłani czy siostry, by przygotować dziecko do spowiedzi. Bardzo trudną sprawą jest wytłumaczenie dziecku, że jest dzieckiem bożym, że Pan Bóg ofiarował mu dwie ważne rzeczy: sumienie i wolną wolę, by przy ich pomocy można było iść przez życie naśladując Boga. Boga, który w swojej miłości stworzył człowieka na wzór i podobieństwo samego siebie. Rodzicom dużo łatwiej wytłumaczyć dziecku, jakie uczynki są grzechem i na czym polega Boże miłosierdzie. Miłość Boga pozwala nam bowiem oczyścić sumienie z postępków, które w mniejszy lub większy sposób krzywdzą inne osoby lub zwierzęta.

Dzieci przeżywają spowiedź niezwykle mocno, niektóre nie śpią po nocach z tego powodu, bardzo się spinają, obawiają, że zapomną o jakiś swoich grzechach. Trzeba pomóc dziecku zrozumieć, czym jest grzech popełniony przez nie wobec Boga. Warto odwołać się tu do doświadczeń z życia dziecka i historii życia Jezusa Chrystusa.

Jedna z gazet katolickich, w dodatku dla dzieci proponuje, żeby wspólnie z dzieckiem zrobić serce, symboliczne serce Jezusa Chrystusa, które na awersie będzie miało obrazek radosnego Jezusa, zaś na rewersie serce będzie pokryte czarnymi plamami (można na każdej z tych plam wypisać grzech najczęściej popełniany przez dziecko).Kiedy dziecko postępuje zgodnie z zasadami należy powiesić serce radosną stroną, gdy popełnia jeden ze swoich grzeszków to odwracamy serduszko na stronę z plamami, mówiąc dziecku, że rani swoim postępowaniem Jezusa, który je kocha –takie postępowanie może szybciej pomóc dziecku zrozumieć istotę i Miłosierdzia Bożego i istotę żalu za swoje grzechy.

Bardzo często dziecko samo prosi, by pomóc mu określić jego własne grzechy. I należy mu w tym bezwzględnie pomóc. Wiele dzieci zapisuje swoje grzechy na karteczce, by w czasie spowiedzi o żadnym z nich nie zapomnieć. Nie brońmy im tego. Ale jednocześnie należy uzmysłowić dziecku, że czymś innym jest zapomnienie o jakimś grzechu, bo to może zdarzyć się każdemu i nie jest to grzechem, a czym innym jest świadome zatajenie grzechu – to z kolei jest grzechem ciężkim. Jeśli będziemy przy dziecku w czasie przygotowań do spowiedzi, łatwiej mu będzie zrozumieć, jak ważne jest uwolnienie od grzechu, którego doznajemy dzięki Miłosierdziu Bożemu.

Klaudia Kula