Obyczaj składania darów

Dary, które składają dzieci podczas uroczystości Pierwszej Komunii Świętej mają dwa wymiary – część ma charakter symboliczny, część bardziej praktyczny.

W kwestii darów „praktycznych”, zwyczaj nakazuje podarować przedmiot, który przez długie lata będzie służył Kościołowi i przypominać będzie grupę dzieci biorących udział w uroczystościach w danym roku.

Na składanie darów przeznaczona jest część liturgii, która następuje po uroczystościach na placu przed kościołem, gdzie dzieci poprosiły swoich rodziców o błogosławieństwo, a także po pokropieniu ich głów wodą święconą przez proboszcza i zaproszenia do środka świątyni. Następnie wybrany rodzic (w imieniu wszystkich rodziców), zwraca się z prośbą, by dzieciom udzielona została Pierwsza Komunia – tu zawsze podkreśla się dobre przygotowanie dzieci do przyjęcia Pana Jezusa w Eucharystii.

Odczytanie Słowa Bożego oraz odśpiewanie psalmu to dalsza część uroczystej liturgii. Skierowana do dzieci okolicznościowa homilia także zalicza się do pierwszej części ceremonii. Podczas niej następuje również odnowienie przyrzeczenia z chrztu świętego. Poprzedza ono zapalenie świec chrzcielnych od Paschału.

Dalsza część liturgii to odczytanie przez dzieci wezwania modlitwy wiernych – po tym następuje początek Liturgii Eucharystycznej, którą rozpoczyna właśnie procesja dzieci z darami. Darami zawsze są jest chleb, wino i kwiaty – jest to wyrażenie wdzięczności młodych parafian za dar Eucharystii. Wśród darów może znaleźć się także haftowany obrus na ołtarz czy piękne naczynia liturgiczne. Bywają jeszcze bardziej konkretne dary – w diecezji tarnowskiej dzieci dostają koperty z logo Dzieła Misyjnego Dzieci, do której wkładają bardzo osobiste modlitwy oraz rysują bochenki chleba – tyle, ile można ich kupić za pieniądze włożone do koperty. Dar dla dzieci z krajów dotkniętych ubóstwem ma konkretny wymiar – zebranie ponad 50 tysięcy złotych pozwala na pomoc dla najbardziej potrzebujących. Pieniędzmi tymi dysponuje Ojciec Święty.

Dzieci niosą jeszcze inne dary, których symbolikę same wyjaśniają podczas ceremonii. Bardzo często te niesymboliczne dary mają określony charakter – może to być na przykład ornat dla księdza proboszcza. Bywa, że dzieci w imieniu swoich bliskich ofiarowują pomoc w renowacji świątyni, nową rzeźbę lub obraz. Wiele parafii ma zabytkowe monstrancje – często ich renowacja to piękny dar od przyjmujących Pierwszą Komunię Świętą.

Symbolika darów jest wszędzie jednakowa:

• Kwiaty, to symbol natury stworzonej przez Boga dla człowieka. Kwiaty zawsze dążą ku niebu, podobnie jak pragną tego dzieci przystępujące do sakramentu Pierwszej Komunii.

• Świece, palące się, to symbol światłości, z jaką związana jest postać Jezusa – dzieci chcą być światełkiem dla Jezusa w każdym dniu swojego życia.

• Hostia – opłatek, który podczas Eucharystii stanie się symbolicznym ciałem Pana Jezusa, jest to symbol przyjęcia Jezusa do serca.

• Woda i wino – często ofiarowane wraz z nowymi kielichami mszalnymi, to symbol krwi Jezusa.

Te wszystkie „prezenty” są sposobem podziękowania za największy dar, jakim jest Pierwsza Komunia Święta, który to sakrament przyjęty w sposób świadomy podkreśla więzy dziecka z wiernymi Kościoła. Decyzję o chrzcie najczęściej podejmują rodzice, w decyzji o przystąpieniu do Pierwszej Komunii Świętej bierze udział samo dziecko – to ono zazwyczaj z wielką powagą i zaangażowaniem przez dwa lata przygotowuje się do tego sakramentu. Należy pamiętać, że bardzo ważne jest, aby dziecko zrozumiało rolę darów, ich symbolikę, nawet, jeśli część z nich ma wartość materialną, to stanową one zazwyczaj współwłasność całej parafii i służą całej wspólnocie.

Coraz częściej dary dzieci pierwszo komunijnych są konkretną pomocą skierowaną do najbiedniejszych afrykańskich rodzin – dzieci mają możliwość śledzenia tego, co dzieje się z ich podopiecznymi – poznają rodziny oraz swoich rówieśników, do których trafia pomoc – są to bardzo piękne dary, które ofiarowywane są w coraz większej ilości parafii w całej Polsce.

Klaudia Kula