Przebieg uroczystości kościelnych dnia Pierwszej Komunii

Pierwsza Komunia Święta to ważna uroczystość w życiu każdego katolika. Jej duchowy wymiar jest wieloznaczny i czytelny dla świadomych członków wspólnoty.

Można w uproszczeniu tak opisać źródło sakramentu Komunii Świętej: Otóż podczas ostatniej Paschy, czyli Ostatniej Wieczerzy, Pan Jezus złożył dziękczynienie Bogu Ojcu – to, co działo się podczas Ostatniej Wieczerzy stało się symbolem uczty sakralnej upamiętniającej Nowe Przymierze, wspólnotę, która najmocniej łączy Boga z Jego ludem. Komunia, czyli od łacińskiego communio oznacza wspólnotę. Komunia bywa również określana jako Eucharystia – z greckiego eucharystia, czyli dziękczynienie.

Aby przystąpić do Pierwszej Komunii trzeba wcześniej przyjąć sakrament chrztu – obecnie chrzci się małe dzieci, które nie uczestniczą w wydarzeniu z pełną świadomością i nie odbywa się to za ich wolą tudzież przyzwoleniem. Wiek dziecka, w którym przyjmowano sakrament Pierwszej Komunii Świętej, zmieniał się na przestrzeni wieków – od 1910 roku papież Pius X ustalił, że siedem lat życia to wiek, w którym mały człowiek jest w stanie uczestniczyć w Komunii świadomie, zgodnie z własną wolą.

Obecnie Pierwsza Komunia Święta przyjmowana jest przez uczniów drugiej klasy szkoły podstawowej – czasami są uwzględniane indywidualne prośby rodziców/opiekunka o wczesną Komunię Świętą i wówczas to rodzice/opiekunowie powinni zadbać o odpowiednie uświadomienie dziecka, dlaczego i do jakiego sakramentu przystępuje.

Pierwszą Komunię Świętą poprzedza zawsze pierwsza spowiedź święta, do której dzieci przygotowują się bardzo solidnie – często towarzyszą temu ogromne emocje. Spowiedź zawsze odbywa się dzień lub dwa przed przyjęciem sakramentu.

Teoretycznie przyjęcie sakramentu odbywa się podczas Mszy, która ma bardzo uroczysty charakter. Radość z faktu przyjęcia Pierwszej Komunii wyraża się również w przyozdobieniu kościoła i ławek, w których zasiądą dzieci. Zwyczajowo uroczystość odbywa się w niedzielę, czasami bywa to inny dzień tygodnia, na przykład 3 maja. Cała ceremonia w każdej parafii ma bardzo odświętny przebieg. W uroczystości powinni uczestniczyć wszyscy najbliżsi dziecka, w tym rodzice chrzestni.

Przebieg uroczystej Mszy pierwszo komunijnej jest zawsze taki sam:

• Dzieci zbierają się przed głównym wejściem do kościoła.

• Do dzieci i zebranych wychodzi procesja z krzyżem i chorągwiami, za którymi idą księża i ministranci.

• Ksiądz proboszcz wita zebranych i wyraża radość z powodu przyjęcia przez dzieci sakramentu.

• Zazwyczaj rodzice zwracają się z prośbą do księży o zaproszenie dzieci do Eucharystii.

• Ksiądz błogosławi i kropi głowy dzieci wodą święconą – rodzice robią znak krzyża na czole swojego dziecka.

• Procesja wraca do kościoła, a za nią dzieci wraz z innymi uczestnikami Mszy.

• Msza rozpoczyna się albo aktem pokuty, albo hymnem „Chwała na wysokości Bogu” – ma to miejsce, gdy na początku Mszy następuje odnowienie obietnic Chrztu.

• Następnie odbywają się czytania, według normalnego obrządku Mszy Świętej – z tym, że homilia jest bardzo uroczysta i wówczas następuje akt odnowienia obietnic chrztu.

• Kolejny punkt Mszy to dary – bardzo symboliczne, jak chleb, oliwa, kwiaty, często własne zobowiązania spisania na kartce. Wśród darów są także przedmioty na rzecz kościoła – obrusy, naczynia mszalne, czasami rzeczy bardziej osobiste dla proboszcza i innych osób duchownych z parafii.

• Po tym następuje najważniejsze: dzieci przyjmują Sakrament Eucharystii. Jest to dla nich ważne przeżycie. W czasie tejże Mszy również bliscy mogą przyjąć komunię, a wręcz powinni to uczynić w tak ważnym dniu.

• Następnie odbywa się krótkie dziękczynienie – może być to modlitwa lub wspólne śpiewanie.

Oczywiście w niektórych diecezjach czy parafiach spotykamy dodatkowe elementy uroczystości. W diecezji siedleckiej wprowadzono zwyczaj chleba komunijnego, który stoi w koszach podczas całej uroczystości, a następnie każde dziecko zabiera bochenek do domu i rodzina spożywa go podczas wspólnego spotkania przy stole.

Obecnie dzieci spotykają się jeszcze raz na specjalnym nabożeństwie, gdzie zazwyczaj składają, jeśli nie robiły tego podczas ofiarowywania darów, swoje zobowiązania nie picia alkoholu i nie palenia tytoniu, a teraz coraz częściej dotyczy to także narkotyków.

Następnego dnia po uroczystości Pierwszej Komunii rozpoczyna się Biały Tydzień – nawiązuje on bezpośrednio do katechumenatu z pierwszych wieków Kościoła, kiedy to nowo ochrzczeni nosili przez tydzień białe szaty (chrzest przyjmowali wówczas ludzie dorośli).

Klaudia Kula