Wczesna komunia święta: za i przeciw

Pierwsza Komunia Święta kojarzy się nam z dziećmi, które są bliskie ukończenia drugiej klasy szkoły podstawowej. Dzieci są przygotowywane do tego Sakramentu właściwie przez trzy lata...

– od klasy zerowej, przez pierwszą i drugą. W drugiej klasie dzieci mają zawsze dwie godziny katechezy, podczas których są w praktyczny sposób (tak to można nazwać) przygotowane do uroczystości. Dzieci mają zarówno próbną spowiedź, jak i próbne przyjęcie komunii, a także sporo prób w kościele. Wszystko po to, aby dzieci były jak najmniej zdenerwowane.

Wiek, w którym dziecko może przyjąć Pierwszą Komunię Świętą był wielokrotnie zmieniany – w wiekach średnich do Pierwszej Komunii Świętej dopuszczano nawet niemowlęta, czy niewiele starsze dzieci. Wielkie zmiany dokonały się w wieku XIX – wówczas w wielu krajach próbowano narzucić wiek „pierwszokomunijny” na ukończenie dwunastego czy nawet czternastego roku życia.

W końcu w roku 1910, Święta Kongregacja Sakramentów Stolicy Apostolskiej, która musiała odpowiedzieć na bardzo konkretne pytanie biskupów argentyńskich, czy do Pierwszej Komunii Świętej należy dopuszczać dzieci dwunastoletnie, czy czternastoletnie, odpowiedziała: „Należy dopuszczać do Stołu Pańskiego chłopców i dziewczynki, skoro tylko dojdą do lat rozeznania, czyli do używania rozumu”.

Wczesna Komunia Święta bardzo często była obecna w latach sześćdziesiątych dwudziestego wieku. Powoływano się tu na słowa samego Chrystusa: „Pozwólcie dzieciom przychodzić do Mnie, nie przeszkadzajcie im; do takich bowiem należy Królestwo Boże". O wczesnej Pierwszej Komunii Świętej powinna decydować dojrzałość dziecka oraz jego świadomość. Owe dojście „do używania rozumu” przebiega różnie u różnych dzieci. Często sześciolatek jest nad wyraz dojrzały i więcej rozumie niż ośmiolatek – takie małe dziecko może zatem bezpiecznie przystąpić do Pierwszej Komunii Świętej i przyjąć ją w pełni świadomie.

Wczesna Pierwsza Komunia Święta to przede wszystkim wielki wysiłek dla rodziców, którzy muszą w przystępny sposób wyjaśnić dziecku to, o czym mówi Pismo Święte. Dziecko musi poznać wszystkie ważne modlitwy oraz zrozumieć ich sens – to wszystko spada głównie na rodziców. Często jednak wydaje się, że młodsze dziecko lepiej rozumie pewne sprawy, tak jakby w niektórych momentach miało bezpośredni kontakt z samym Chrystusem. Małe dziecko zmienia się wyraźnie pod wpływem nowej wiedzy i odbiera pewne informacje w taki sposób, że odmienia się całkiem jego postawa, co nie zawsze udaje się z dziećmi starszymi, dla których Pierwsza Komunia Święta to przede wszystkim prezenty.

Istnieją praktycznie same argumenty opowiadające się za wczesną Komunią Świętą, ale musi być spełniony ważny warunek: rodzic lub rodzice (czasami dziadkowie) muszą wziąć na siebie cały trud przygotowania do tej ważnej uroczystości. Plusem jest to, że podczas przyjmowania sakramentu dziecko jest w otoczeniu rodziców, że to oni są blisko niego w tej jakże ważnej chwili.

Wczesna Komunia Święta zależy w głównej mierze od dojrzałości dziecka. Zazwyczaj takie dziecko jest bardzo skupione na tym, czego się dowiaduje – ważne jest, by dziecko od narodzin uczestniczyło w Mszy Świętej, by rozumiało sens świąt kościelnych. Czasami takie małe dziecko samo wyraża chęć wcześniejszego przygotowania się i przyjęcia Komunii.

Nie ma sensu posyłania dziecka do wczesnej Komunii Świętej tylko dlatego, że jego starsze rodzeństwo ma akurat „terminową” Pierwszą Komunię Świętą i rodzice chcą zorganizować jedną wspólną imprezę komunijną – to nie jest żaden argument za wcześniejszą Komunią Świętą. W takich sytuacjach proboszcz powinien odradzać wczesną Komunię Świętą, jako że powinien o tym decydować aspekt duchowy oraz kwestia dojrzałości dziecka.

Klaudia Kula